بر آن افزوده كه تمامش پانزده مقاله شده * و بعضى برآنند كه اصل اين كتاب از ( اپولونيوس ) حكيم معروف بنجار مؤلف كتاب مخروطات است « 9 » كه زمانى كثير پيش از زمان اقليدس بوده و اقليدس كتاب او را مهذب و مطالب آن را مرتب ساخته و اسم خود بر وى گذاشته و مؤيد اين قول كلام كاتب چلبى است كه در كتاب كشف الظنون نويسد ( ان اقليدس ما صنف كتاب الاصول بل هذبه و حرره و يؤيّده ما فى رسالة الكندى فى اغراض اقليدس ان هذا الكتاب الفه رجل يقال له ( ابولونيوس ) النجار و انه رسمه خمسة عشر قولا فلما تقادم عهده تحرك بعض ملوك الاسكندرانيّين لطلب الهندسه و كان على عهده اقليدس فامره باصلاحه و تفسيره ففعل و فسر منه ثلاث عشرة مقالة فنسبت اليه ثم وجد اسقيلاوس تلميذ اقليدس مقالتين و هما الرابعة عشر و الخامسة عشر فاهداهما الى الملك فاضيفتا الى الكتاب انتهى ) و نيز غريغوريوس طبيب مسيحى در ذيل ترجمهء ابولونيوس گويد و له كتاب المخروطات اخرج منه الى العربيه فى زمن المأمون سبع مقالات و مقدمته تدل على انه ثمانى مقالات و هذا الكتاب مع كتاب آخر من تصنيف ابولونيوس كانا السبب فى تصنيف اقليدس كتابه الاصول بعد زمان طويل انتهى ) بالجمله كتاب اصول هندسهء اقليدس را كرارا نقل به عربى كرده‌اند و هم حكماى قبل از اسلام و هم بعد از آن شروح بر آن كتاب نوشته‌اند

--> ( 9 ) سه نفر اپولونيوس نام از حكماى سلف علم اشتهار افراشته و نام خودشان را در صفايح كتب پايدار گذاشته‌اند ( 1 ) اپولونيوس مهندس مشهور از اهل ( پرغه ) كه در شهر اسكندريه سكنى داشته و در نزد مؤلفين عرب به ( ابلنيوس ) نجار مشهور است دويست و پنج سال ( 205 ) قبل از ميلاد حضرت مسيح در عهد بطلميوس فيلوپاتر در شهر اسكندريه مقيم بوده بعقيدهء قاموس الاعلام اپولونيوس مؤلف كتاب مخروطات همين حكيم است ( 2 ) اپولونيوس از اهل ( ردوسه - Rhodes دويست و هفتاد و شش سال ( 276 ) قبل از ميلاد در اسكندريه متولد و بعد از مدتى به شهر ردوسه هجرت نموده و در آن ملك مشغول تدريس و تعليم گشت بعد بسببى دوباره مراجعت باسكندريه كرده و رياست كتابخانهء مشهور اسكندريه بوى مفوّض گشت كتابى در سياحت بحرى ( ارغنوث ) بنظم تأليف كرده كه بالفعل باقى و باكثر السنه مترجم و در خاك اروپا منتشر است * ( 3 ) اپولونيوس فيلسوف مشهور از اهل تيان كه در علم طلسمات و فن طب يد طولى داشته در سال نود و هفت ( 97 ) بعد از ميلاد وفات كرده اين حكيم را مؤلفين عرب ( بليناس ) ضبط كرده‌اند و ترجمهء او در اين كتاب در باب با مسطور است * پس قول مختصر الدول و كشف الظنون كه زمان اپولونيوس را مدتى دراز پيش از زمان اقليدس نكاشته‌اند با زمان حيات هيچيك از اين اشخاص راست نمىآيد چه كه زمان اقليدس سيصد و بيست سال ( 320 ) قبل از ميلاد و اين سه نفر حكيم اپولونيوس نام بعد از اين تاريخ بوده‌اند ولى مورخ نحرير معاصر در كتاب ناسخ التواريخ زمان اقليدس را سى سال بعد از زمان اپولونيوس صاحب مخروطات ضبط كرده ( لمؤلفه )